Hoe spouwmuurisolatie meetelt in een MPG-berekening

Regels · 7 september 2026 · 6 min

Een milieuprestatieberekening vraagt om cijfers per materiaal. Waar die cijfers vandaan komen bepaalt of de uitkomst hard is of een aanname, en dat verschil zit in één woord op de verklaring: de categorie.

Wanneer de vraag opkomt

Voor nieuwbouw is een MPG-berekening verplicht. Het Besluit bouwwerken leefomgeving stelt de eis aan woningen en aan kantoren vanaf 100 m² gebruiksoppervlak, met een grenswaarde van 0,8 voor een woning en 1,0 voor een kantoor. Per 1 juli 2026 geldt een nieuwe Bepalingsmethode: de kantooreis is met 15 procent aangescherpt, de woningeis blijft gelijk maar wordt met de A2-set gerekend, en de verplichting geldt voor het eerst ook voor scholen, winkels en zorggebouwen.

Na-isolatie van een bestaande spouwmuur valt daar buiten. Wie een gevel isoleert heeft geen wettelijke MPG-plicht. Toch komt de vraag naar het cijfer er wel, en steeds vaker: in aanbestedingen van corporaties en gemeenten, in een BREEAM-beoordeling, en overal waar circulair inkopen een gunningscriterium is. Op dat moment is de vraag niet of het moet, maar of het antwoord er is.

Wat een milieuverklaring is

De Nationale Milieudatabase is de centrale verzameling milieuverklaringen van bouwproducten. Elke verklaring beschrijft één product met een functionele eenheid, een levensduur en de uitkomsten van een levenscyclusanalyse. De rekeninstrumenten die een MPG of MKI uitrekenen halen hun getallen daar op. Staat een product er niet in, dan rekent de adviseur met iets anders.

Categorie 1, 2 en 3, en waarom dat uitmaakt

De verklaringen zijn ingedeeld in drie categorieën, en die zeggen waar de data vandaan komt en hoe hard hij is getoetst.

• Categorie 1: merkgebonden data van de fabrikant zelf, getoetst door een onafhankelijke gekwalificeerde derde partij volgens het NMD-Toetsingsprotocol. Dit gaat over dit product.
• Categorie 2: branchegegevens, een gemiddelde over meerdere fabrikanten, eveneens getoetst.
• Categorie 3: generieke data, niet merkgebonden en met een opslag omdat de herkomst onzeker is. Bijna de helft van de database bestaat hieruit.

Rekent een adviseur met categorie 3, dan staat er een aanname in de berekening waar een meting had kunnen staan. Dat is geen fout, maar het is wel het verschil tussen een getal dat een opdrachtgever kan natrekken en een getal dat hij moet geloven.

Waarom een buitenlandse EPD niet volstaat

Veel bouwproducten hebben een EPD uit Duitsland of een ander Europees land. Die is geldig en degelijk, maar een Nederlands rekeninstrument doet er niets mee: de MPG rekent uitsluitend met verklaringen die in de Nationale Milieudatabase staan. Een buitenlandse EPD moet daarvoor eerst worden omgerekend naar de Nederlandse Bepalingsmethode en opnieuw worden getoetst. Wie in een bestek om milieudata vraagt, kan dus het beste vragen naar het NMD-nummer en niet naar een EPD.

Wat er in de verklaring staat, aan een voorbeeld

FTX1 staat sinds 7 augustus 2026 in de Nationale Milieudatabase onder nummer nmd_203590, als categorie 1. Wat daar te lezen valt, is precies wat een adviseur nodig heeft:

• Functionele eenheid: 1 m² spouwmuurisolatie. Alle uitkomsten gelden per vierkante meter, niet per kilo of per kuub.
• Representatieve levensduur: 75 jaar. Dat getal bepaalt of het materiaal binnen de beschouwingsperiode één keer of twee keer meetelt.
• MKI: € 0,285 over de A2-scope. Een schaduwprijs en geen verkoopprijs: het bedrag waarin de milieubelasting wordt uitgedrukt.
• Schalingsvariant: de verklaring is opgesteld op 5 cm dikte en schaalt mee met de aangebrachte dikte, van 4 tot 15 cm.

Wat een verklaring niet doet

Een productverklaring dekt zelden een compleet bouwdeel af, en de viewer zegt dat er ook bij. Bij een spouwmuur staan naast de isolatie ook het buitenblad, de raaplagen, het voegwerk, de verankeringen, de bevestigingsmiddelen en de dilatatievoegen in het element. Die moeten uit andere verklaringen komen. Wie een MPG maakt, telt dus op; wie een MPG leest, kijkt of alle onderdelen erin zitten.

Wat te vragen aan een leverancier

Vier vragen zijn genoeg om te weten waar een berekening op rust: staat het product in de Nationale Milieudatabase, onder welk nummer, in welke categorie, en op welke functionele eenheid en levensduur. Komt daar geen nummer uit, dan komt het cijfer in de berekening uit een generieke tabel. Dat mag, en het is goed om te weten dat het zo is.